Kategoriler
Ana SayfaFikir - Davet20 maddede günlük sünnetler

20 maddede günlük sünnetler

20 maddede günlük sünnetler

Esselamu aleykum ve rahmetullah

Bu yazımızda Müslüman kardeşlerimizin ve bizim bir gün içinde yapabileceğimiz sünnetlerin bir kısmını dile getirmeye çalıştık. Bunun için önce sünnet kelimesinin anlamını ve mahiyetini kavrayalım. Sünnet kelimesini tanımı ve mahiyeti için Hüsnü Aktaş (Yusuf Kerimoğlu) hocamızın “Kelimeler ve Kavramlar ” adlı kitabının sünnet bahsini alıntıladık, dileyen kardeşler istifade edebilirler [22. Baskı syf. 351]
Sünnet (سنت)

Önce lügat manası üzerinde duralım. Sünnet kelimesinin lügat manası “adet”, makul olsun veya olmasın takip edilen yol, yüz, yahut gözün görünen kısmı, sîret, tabiat manalarına gelir [1] Cahiliye döneminde Araplar sünnet kelimesini yol manasında kullanıyorlar ve biliyorlardı. Resul-i Ekrem (s.a.v)’in “Size benim sünnetime sarılmanızı tavsiye ederim” [2] emrini işitince , buradaki sünnet lafzının , Peygamber (s.a.v) Efendimiz’in umumi ve hususi hayatındaki davranışları ifade ettiğinin farkındaydılar. Nitekim hiçbir Sahabi , sünnet lafzından neyin kastedildiğini sormamıştır.
Kuran-ı Kerim’de, “Daha evvel geçenler hakkında Allah bu adeti koymuştur, Allah’ın adetini değiştirmeye ise asla imkan bulamazsın.” [3] buyrulmuştur.
Bu ayet-i kerimede geçen sünnet kelimesi , adetullah veya sünnetullah diye ifade edilmiştir.[4]
Istilahta sünnet: “Resul-i Ekrem’den (s.a.v) sadır olan söz, fiil ve takrirdir. ” şeklinde tarif olunmuştur. [5]
Kuran-ı Kerim’de, “Bir de peygamber size ne verdiyse (her ne emir verirse) onu tutun, nehyettiğinde sakının.” [6] buyrulmuştur.Rasul-i Ekrem (s.a.v)’ in herhangi bir olay ve soru karşısında ki tutumu, muteber kaynaklarda açıkça izah edilmiştir. Önce vahyin gelmesini bekler, gelmezse içtihadı ile hüküm verirdi. Nitekim hükmü katiyet ifade eden mütevatir sünnetin inkarının “küfür ” olduğu hususunda ittifak vardır [7] beş vakit namazın rekatları, recm , haccın ne şekilde eda edileceği , zekatın miktarı ve bunun gibi bir çok farz olan hüküm mütevatir sünnetle sabittir.
İslam Fıkhı’nda mütevatir sünnet kesin delildir [8]. Hanefi fukahası; hadis rivayetiyle meşhur olan , müçtehid bir ravinin , Haber-i Vahid durumunda olan hadisinde, delil olduğunda ittifak etmiştir [9] .
Dolayısıyla Resul-i Ekrem (s.a.v) in din hususunda söylediği her söz , Haber-i Vahid ile bile bize ulaşmışsa ona uymak mecburiyetimiz vardır. Heva ve heveslerimize kapılıp, kendi aklımızı tercih etme hakkımız olmaz .
Bedir de savaş yerinin tespiti veya hurma ağaçlarının budanması ile ilgili içtihatları esas alıp

“sünnet bağlayıcı değildir” tezine sarılan modernistler ve bel’am kılıklı kişiler , müminleri saptırmaktadırlar.çünkü zevaid sünnetler, bizzat Rasul-i Ekrem (s.a.v) talimiyle subut bulmuştur. İkindi ve yatsı namazlarının ilk sünnetlerini Resul-i Ekrem (s.a.v.) in bazen kılması , bazen terk etmesi hadisesi sabittir. Müminler de onu aynen taklit ederler. Bu zevaid sünneti terk değil , bilakis ve bizzat Resul-i Ekrem’i taklidi getirir…
Bizler de bu sünnetleri uygulama konusunda kardeşlerimize yardımcı olalım. Peygamberimiz (sav)’in sayısız sünnetlerinden sadece 20 tanesini gücümüz yettiğince toparladık. İnşaAllah hem kendimiz yaşayalım, hem de yaşatmak için mücadelede bulunalım.
1.) Sabah kalkınca burna 3 kere su vermek (sümkürmek): “Sizden birisi uyandığı zaman, üç defa burnuna su alıp versin. Çünkü şeytan onun genzinde geceler..” ( Buhari, Bed’ul-Halk 11; Müslim, taharet,23; Nesai,taharet,73/93 Ahmed b. hanbel , müsned 2clt. 352 )
2.) Tuvalete veya banyoya girerken sol ayakla girmek:  “Onurlu işlerde sağını, bayağı işlerde solunu kullanması” prensibinden alınmış ve fıkıh kaynaklarında bir edep, bir sünnet olarak telakki edilmiştir(bk. Gazalî, İhya, 1/136; V. Zuhaylî, 1/203)  (sorularla İslamiyet Sitesi- tuvalete sol ayakla girmek) (İmam-ı Gazali İhya-ı Ulum’id-din cilt 1 sayfa 355)
3.) Misvak kullanmak: “Eğer müminlere zorluk vermeyecek olsaydım her namaz öncesinde dişlerini temizlemelerini emrederdim.” ( Ebu Davud , tahare , 25/ İmam-ı azam, müsned cilt 1 sy 299/ İmam-ı Malik, muvatta, 32, misak hakkında syf. 76  ve Fetva’i Hindiyye cilt 1 sy 26)
” Misvak ağız temizleyici ve Rabb’i razı edicidir.” (İmam-ı Şafii , el müsned , abdest alma şekli syf. 45)

4.) Ayağa giyilen mestlerin üzerine mesh etmek: Ebu Hanife, Hakem’den , o Kasım’dan , O da Şureyh’ten rivayet etmiştir.

Şureyh (rh) anlatıyor :

Aişe (ranha) ‘ya ‘Mest üzerine mesh edeyim mi?’ diye sordum. “Git Ali (ra) ‘dan sor ; o Peygamber (s.a.v.) ile yolculuk yapardı ” dedi. Ravi şureyh devam etti : ” Bunun üzerine Ali (r.a.) ‘a gittim ” mesh et ” dedi.

Ebu Hanife , Alkame’den, O , Süleyman b. Bureyde’den o da babasından rivayet etmiştir Bureyde anlatıyor:
Peygamber (s.a.v.) abdest alıp mestleri üzerine mesh etti ve bununla 5 vakit namaz kıldırdı.
(İmam-ı Azam el Müsned cilt1 mestler üzerine mesh etmenin Meşruyet-i Babı syf. 318-321)

 
5.) Ayakkabı giyerken sağ ile başlamak: Ebu hureyre (ra) ‘ den Resullah (s.a.v.) : ” Sizden biri ayakkabı giyerken önce sağ ayakkabısını giysin , çıkarırken de önce sol ayakkabısını çıkarsın. Sağ ayakkabı ilk giyilen ve sol ayakkabı ilk çıkarılan olsun.” buyurdu .
(İmam-ı Malik ,Muvatta , ayakkabı giymek ,(11- buhari , libas77/39. ) Sayfa 610 )
6.) Misafirin yemek sahibi için yapacağı dua: “Allah’ım! Verdiğin rızıkta onlar için bereket kıl. Onları bağışla ve onlara merhamet et.” (Hısnu’l Müslim, Müslim,71. syf. 114)
7.) Yeni bir elbise alındığında dua ederek giymek:  Ebu Said Hudri (ra) ‘ den Resul-i Ekrem (s.a.v.) Efendimiz sarık, gömlek , rida gibi yeni elbise giydiği vakit onun ismini söyler,
“Allah’ım! Sana hamd olsun bunu sen bana giydirdin. Onun hayırlı olmasını ve ne için yapılmış ise hayırlı olmasını Senden isterim ve onun için yapılan şeyin şer olmasından Sana sığınırım.” derdi.
( Riyaz’üs Salihin cilt 2 sy 205 . Hadisi Ebu Davud, Tirmizi rivayet etmiştirler. ” hadis , hasendir” demiştir.)
8.) Güzel kokmak, güzel koku sürmek:  Enes bin Malik (ra) anlatıyor; Peygamber Efendimiz sükke tabir edilen bir koku (kutu) su vardı , icap ettikçe ondan sürünürdü.
(Bu hadis Tirmizi dışında İbn Sa’d ve Ebu Davud tarafından ilk üç ravisi müşterek olan senedlerle rivayet edilmiştir. )
9.) Mescidler de topluluklarda sarımsak veya soğan kokusuyla bulunmamak:   İbni Ömer (rah)’ dan rivayetle peygamber efendimiz (s.a.v.) :
Her kim şu şecereden ( yani sarımsakdan çiğ olarak) yerse , sakın mescidimize yaklaşmasın.” buyurmuştur. ( Riyaz’üs Salihin cilt 3 sy 239 )
10.) Akraba ziyareti / misafir karşılama ve ikram:  Ebu Hureyre (rah) ‘ den Rasul-i Ekrem (s.a.v.) “Allah’a ve kıyamet gününe iman eden kimse , misafirine ikram etsin
Allah ve Rasulune inanan kimse, sıla-i rahim etsin. Her kim Allah’a ve kıyamet gününe iman ederse, ya hayır söylesin ya da sussun. ” buyurmuştur.
(Riyaz’üs Salihin cilt 2 , sy120. 709)
11.) Süt, su ve benzeri içecekleri içtikten sonra sağındakine vermek:  Enes b. Malik (ra) ‘ den Resullah (s.a.v.) ‘a içine kuyu suyu karıştırılmış süt getirildi. Sağında bir bedevi solunda Ebu Bekir oturuyordu.Sütü içti sonra bedeviye verdi ve şöyle buyurdu:
“Sağınıza verin, sağdan devam edin.
( İmamı Malik , Muvatta sy 617, 17)
12.) Ev halkına eve girerken selam vermek: Enes (rha) ‘den Resul-i Ekrem (s.a.v) bana:
Oğlum ailenin yanına girdiğinde selam ver ki sana ve ev halkına bereket olsun.” buyurdu .
( Riyaz’üs Salihin cilt 2 sayfa 239, 865)
13.) Aksıran bir kimseye karşılık vermek:  Ebu Hüreyre (Radıyallahu Anh)’dan rivayet edildiğine göre Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Biriniz aksırdığı zaman “Elhamdulillah” desin. Din kardeşi yahut yanındaki de ona “Yerhamükellah” desin. Bunu söyleyince, aksıran da “Yehdikümüllahü ve yuslihu bâleküm” (yada başak bir hadisi şerifte geçen “Yehdinâ ve Yehdikümüllah”) desin
(Buhari, Edep, 6224)
14.) Çörek otu – Bal – Yağmur suyu tüketmek: Ebu Hanife , Abdullah’dan , o da İbni Ömer’den rivayet etmiştir . İbni Ömer (r.a.) anlatıyor :
Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurdu :
“Allah ( azze ve celle ) şifayı çörek otunda, hacamat, bal ve yağmur suyunda halketmiştir. ( Ebu Hanife, Müsned, cilt 2 sy 528)
…Nitekim Buhari ibni Abbas (ra) ‘dan ” şifa balda, hacamat ve dağlamaktadır ancak ben ümmetimi dağlamaktan nehyediyorum” hadisini rivayet etmiştir
( Ebu Hanife , Müsned, cilt 2 sy 528 – Buhari, Sahih 5/2151)
… Deylemi Firdevs’ te Enes (ra) ‘dan ” yağmur suyuyla içtiğin bal her derde devadır “
( Ebu hanife , müsned cilt 2 sy 258 – İmam malik , müsned, 4/146)
…Çörek otuyla alakalı da

Buhari ve Müslim Ebu Hureyre (ra) ‘ dan ” Çörek otu ölümden başka her derde devadır” hadisini rivayet etmiştir.
( Ebu hanife, müsned, cilt 2 sy528- Buhari 5/2153,2154 – Müslim, sahih, 4/1735,1736 )

 
15.) Sofra hazır olduğunda önce yemek yemek : Ebu hanife , Zühri’den O da Enes ‘ den rivayet etmiştir. Enes b.Malik anlatıyor :
Peygamber ( s.a.v.) şöyle buyurdu :
” Yemeğe çağrıldığınız zaman , Müezzin de ezan okuyorsa önce yemekle başlayınız”
( Ebu hanife, müsned, cilt 1 sy 522)
16.) Kabristanda duada bulunmak:  Ebu Hanife , Alkame’ den , O, İbni Büreyde’den, O da babasından rivayet etmiştir. Büreyde (ra) anlatıyor:
Peygamber (s.a.v.) mezarlığa gittiğinde şöyle derdi :
” Ey Müslümanlar diyarının sakinleri. Size selam olsun. Biz de İnşaAllah aranıza katılacağız ” Allah’tan biz ve size afiyet dileriz “
( Ebu hanife, müsned , cilt 1 sy671)
17.) Sadaka vermek: Ebu Hubab Said b. Yesar’ dan : Resullah ( s.a.v.) şöyle buyurdu :
“Kim helal kazancından bir sadaka verirse – zaten Allah ancak helali kabul eder- , onu Allah’ın kudret eline koyar. Allah da onu dağ gibi oluncaya kadar, sizden birinin tayını veya deve yavrusunu büyüttüğü gibi büyütür. “
(İmam Malik , muvatta , Sadaka , syf. 665)
18.) Allahu Teala’ yı zikretmek: Ebu Hureyre anlatıyor : Resullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur : “Kim günde yüz defa, Allah’ tan başka ilah yoktur , onun eşi ve benzeri de yoktur. Mülk Onundur, hamd ona mahsusdur, O her şeye kadirdir derse on tane köle azat etmiş kadar sevap alır, defterine yüz iyilik yazılır , yüz tanede kötülük silinir . Bu dua kıyamet günü şeytanlardan koruyan bir sığınak olur . Bu duayı günde o kişiden daha fazla okuyanlar hariç hiç kimse bundan daha üstün bir amelle kıyamet yerine gelemez “
( İmam malik , Muvatta , syf. 154 – Buhari, bed’ul halk 59/11- Müslim, Zikir ve Dua, 48/28)
Ebu hureyre anlatıyor : Her kim günde yüz defa “Allah’ım Seni noksan sıfatlardan tenzih eder ve sana hamd ederim.” derse deniz köpükler kadar günahı olsa affedilir .
(İmam Malik , muvatta, sy 155- Buhari, Du’avat, 80665- Müslim , Zikr ve Dua 48/28 )
Ebu Hureyre’den; ‘Kim her namazdan sonra otuz üç defa ” Subhanallah” otuz üç defa ” Elhamdulillah” , otuz üç defa ” Allahu Ekber ” der ve “Allah’tan başka ilah yoktur , Onun eşi ve benzeri de yoktur. Mülk Onundur hamd Ona mahsusdur, O her şeye kadirdir.'”diyerek yüzü tamamlarsa deniz köpükleri kadar günahı da olsa affedilir.’
(İmam Malik , muvatta , sy 155- Müslim , Mesaid, 5/146 ( Merfu olarak )
19.) Uyumadan önce dua etmek- yatış şekli – tedbir almak: Peygamber Efendimiz, düzenli yatar, düzenli kalkarlardı. Ebu Benze (ra) şöyle der:
– “Allah Rasûlü, yatsı namazından önce uyumayı ve yatsıdan sonra konuşmayı sevmezlerdi.”   (Riyaz üs-Salihin: 1778)
“Yatacak olduğunuzda namaz abdesti gibi abdest alın sağ tarafınıza yatın” buyurur. (Riyaz üs-Salihin: 818)
Allah Rasûlü yatarken dua etmeden yatmazdı. Fatiha, Ayete’L Kürsi, İhlâs, Felâk ve Nâs sûrelerini okur, üzerine üfler ve Allah’ a sığınarak yatardı. Son sözlerinin dua ve sûre olmasını isterdi.
Ebu Zer (ra) şöyle nakleder:
– “Allah Rasûlü yatağa girdiğinde: “Allah’ ım! Senin ismini anarak uyurum ve uyanırım” derdi.”   (Riyazüs-Salihın: 1487)
– “Yatağa girdiğinizde 33 defa Allahü ekber, 33 defa Sübhanellah, 33 defa Elhamdülillah” deyin buyurmuştur.   (Riyazüs Salihin 1488)
– “Sizden biri bir yerden Allah’ı zikretmeden kalkarsa, eksik iş yapmış olur. Bir kimse yatağa yattığında Allah’ ı zikretmez ise, yine eksik iş yapmış olur.”   (Rüyazüs salihin )
20.) Yemeğe tuz ile başlamak: Sahih hadis kaynaklarında yemeğe tuz ile başlamanın sünnet olduğuna dair bir hadis rivayetine rastlayamadık. İmam Gazzali, yemeğe tuz ile başlamanın güzel olduğunu belirtmiş, ancak bunu bir sünnet olarak değil, bir adap olarak zikretmiştir. (İhya, II/ Kitabu adabi’l-ekl/el-babu’l-evvel). Yine Gazzali’nin belirttiğine göre, Hz. Ali (ra)
“Allah, yemeğe tuz ile başlayan kimseden yetmiş belayı / hastalığı defeder.”(age.)buyurmuştur.
Abdulkadir Geylanî’nin Gunye isimli eserinin tercümesinde geçen “Yemeğe tuz ile başlayıp tuz ile bitirmek sünnettir. Ekmekteki tuza niyet edince de bu sünnet yerine getirilmiş olur.” ifadeler, hadis rivayeti değildir. Kendisi -eskiden beri devam eden müstahsen bir adet olduğu için- müstehap demiştir.  Bu sebeple, onun ifadesini “Yemeğe tuz ile başlayıp tuz ile bitirmek sünnettir.” şeklinde tercüme etmek yanlıştır. Özetle, tuz ile yemeğe başlamaya dair sahih bir hadis rivayeti bulamadık. Bununla beraber, Hz. Ali (ra) ve daha başka pek çok Selef-i Salihin tarafından kabul gören müstahsen bir adettir.

( tuz ile başlamak sünnet midir? Adlı başlıkla Sorularla İslamiyet siteden alınmıştır..)
Selam ve dua ile

KAYNAK :
1. Diyanet gazetesi 15 şubat 1971 , sayı 13 , sh 3
2. Sünen-i ibni mavice, ist. 1400, çağrı yay. C.1 sh. 15-16 , hadis no :42
3. Ahzab suresi 62
4. Mecmuatu’t tefasir , ist. 1979, çağrı yayınları c. V, sh 140
5. Molla hüsrev , mir’at el- usül ist. 1307 , c2 , sh 3
6. Hasr suresi : 7. İmam Kurtubi, El camii li Ahkamül Kuran , isimli tefsirinde ( c.v. Sh 261 ) Nisa suresinin 59. Ayetini tefsir ederken, ihtilafların peygamberlere döndürülmesinden murad, sağlığında bizzat kendisine müracaat etmek, ölümünden sonrada sünnetine basvurmak , olarak izah eder. Ebu hureyredeb rivayet edilen bir hadis-i şerifte ümmetimden yüz çevirenleri müstesna, hepsi cennete girer burulduğu “yüz çeviren kimdir?” Diye sual edildiğinde Resul-i Ekrem (s.a.v.) ‘in ” bana itaat eden cennete girer” isyan edende yüz çevirmiştir” buyurduğu sabittir.
7. Molla hüsrev, a.g.e , c.2 , sh8 vd
8. Ömer nasuhi bilmen , hukuk-i İslamiyye ve Islahat-ı Fıkhıyye kamusu, ist: 1976 c2 , sh 135 , Madde 389-390
9. İmam-ı Serahsi, temhid’ül Fusul , Beyrut 1393, c 2 sh 321

Derleyen:  Seval Akarsu – @sevalylmzzz 

Genç Muvahhide

Paylaş:
Yorum Yok

Yorum Bırak